AfriSake

AfriSake is teleurgesteld in ’n uitspraak deur die Konstitusionele Hof wat die vrye mark vir klein diamantprodusente in Suid-Afrika beperk deur die departement van minerale hulpbronne toe te laat om artikel 20A van die Wysigingswet op Diamante, 2005 (wet no. 30 van 2005) af te dwing. Dié artikel verbied enige ongelisensieerde persoon om gelisensieerde diamantprodusente met die besigtiging, verkoop of aankoop van ongeslypte diamante by te staan in enige ander plek as by ’n diamantruil-en-uitvoersentrum. 

 

“Voorheen kon produsente diamante by sogenaamde tenderhuise verkoop. Dit het klein diamantprodusente in staat gestel om groter, internasionale kopers te ontmoet by wyse van kenners wat na dié tenderhuise gestuur word om produsente in staat te stel om hul ongeslypte diamante teen markverwante pryse te verkoop. Artikel 20A het dié praktyk heeltemal gestop,” sê Armand Greyling, regs- en beleidsanalis by AfriSake.

 

Die saak is deur die Suid-Afrikaanse Diamantprodusente-organisasie (SADPO) namens sy lede gevoer en deur AfriSake ondersteun. Die partye het aangevoer dat artikel 20A inbreuk maak op klein diamantprodusente se grondwetlike regte in terme van eiendom (artikel 25) en vryheid van handel en beroep (artikel 22) omdat hulle nie toegelaat word om ongeslypte diamante aan die hoogste aanbod te verkoop nie. Hoewel die Noord-Gautengse hoë hof in die SADPO se guns beslis het, is die uitspraak geappelleer en het die Konstitusionele Hof die uitspraak van die hoë hof tersyde gestel en artikel 20A as middel verklaar waarop die diamantproduseringsbedryf op ’n wettige, geldige wyse gereguleer kan word.

 

“Dit is ’n ernstige slag vir die vrye mark. Die regering het daarin geslaag om die diamantbedryf  tot só mate te oorreguleer dat ons ’n afname in klein diamantprodusente sal sien. Ons sien ’n aanhoudende aanval op verskeie sektore deur die regering om elke aspek van besigheid te oorreguleer,” sluit Greyling af.